Silifke
Kuruluş yıllarında Seleukia iken adı, zaman içinde değişerek Silifke olan ilçe merkezine geldiğiniz zaman, sahil yolunda bulunan ilçe simgelerinden biri keklik heykeli ile karşılaşıyorsunuz. İkinci simge ise Silifke Kalesine çıkan çift önlü rampa yolda görülen folklor ekibi kompozisyonu oluyor.
Toros Dağları eteğinde Erdemli, Mut, Gülnar ilçeleri ile çevrili 268 km uzunluğunda ki Göksu Irmağının her iki yakasında yer alan Silifke, Mersin’e 80 km uzaklıkta bulunuyor. Coğrafi konumuyla önemli bir kavşak noktasında kurulu Silifke, 105 km lik sahil bandı ile Akdeniz’in en güzel kum plajlarına sahip. Yılda 300 günü güneşli geçen ve uzun süren yaz mevsimi, doğal güzellikleri, tarihi zenginlikleri nedeniyle dikkat çekip, gelecek vadeden şirin ilçe sayısız alternatif spor olanaklarına da imkân tanıyor. Yörük ve Türkmen kültür zenginliğine sahip ilçede, tarihi eserlerin çokluğu Silifke’nin cazibesini artırıyor.
Silifke’nin olduğu kadar diğer kaleler arasında da stratejik önem taşıyan, etrafı kuru hendeklerle çevrili Silifke Kalesi, günümüze gelebilen 10 burcu, galerileri, su sarnıcı, yapı kalıntıları ile Silifke’ye hâkim 185 metre yükseklikte bulunan bir tepede yer alıyor, geceleri aydınlatılan sur duvarları ile mücevher gibi parlıyor. Silifke’de Taşköprü, Tekirambarı Su Sarnıcı, Roma Tapınağı, Aya Tekla, Frederik Barbarossa Anıtı, Alaaddin, Reşadiye Camisi, Tevekkül Sultan Türbesi, Atatürk Evi Müzesi, Kültür Evi, Silifke Kültür Sarayı, Göksu Deltası görülmesi gezilip görülmesi gereken değerlerden bazıları sayılıyor.
Taşucu-Anamur arası Türkiye''nin fay hattı bulunmayan en sağlam zemini. Bölgenin karakteristik özelliği, Kızıldeniz Göçmeni denilen Lesepsiyen canlıları. Bu bölgede Akdeniz''e uyum sağlayan çok çeşitli canlı türlerine rastlanıyor. Yöredeki zengin yeraltı faunası, mevsime göre de çeşitlilik gösteriyor ve beyaz lahos, deniz tavşanı türleri, akya, eşkina sürüleri ve crusedalar sayılabiliyor. Akdeniz foku koruma alanı ikinci pilot bölge ilan edildiğinden, yörede foklar yoğun biçimde görülebiliyor. 30 yıldır dalış yapan, eğitmen balıkadam Işık Özertürk, Türkiye''de tespit edilmiş 37 üreme mağarasından iki tanesinin Yeşilovacık Körfezi''nde bulunduğunu ve fokların her mevsim görülebileceğini belirtiyor.
Yeşilovacık
Silifke''den 35 km uzakta yer alan Yeşilovacık Koyu''na kurulu Pinepark Holiday Club Dalış Merkezi, dalış sporuna gönül verenleri fazlasıyla memnun edecek imkanlara sahip. Burada dalış yapanlar, koyun 25-30 metre açığında 8-10 metrede yatan balıkların yuvalandığı bir batıkla karşılaşıyorlar. Koyda zıpkınla balık avlama, ağ atma ve olta balıkçılığı yapılmadığı için sıkı koruma sonucu sığ sularda bileçeşitli balıklara ve canlı türlerine rastlanıyor. Dip yapısı kaya olan Yeşilovacık Körfezi''nde, yer yer erişte türü yosun ve kuma rastlanıyor.
Dalış bilgisi olmayan ancak normal sağlık koşullarına sahip (Discover Diving) herkese, kısa süreli programla (tatilleri süresince) hızlandırılmış bir eğitim ve 1.5 saatlik teorik bilgilendirme ile sığ suda dalış öğretiliyor. Uzun vade sertifikası ise dalgıç olup rehberle 15-20 metreye dalarak, dalışın tüm inceliklerini öğrendikten sonra veriliyor. Yılın her mevsimi dalış yapılabilen Pinepark Dalış Merkezi''nde gerekli tüm malzeme ve ihtiyaçları bulabiliyorsunuz. Faal kompresörde tüpler dolduruluyor. Balıkadam elbiseleri, gözlük, palet, ağırlık, derinlik saatleri vs. tedarik edilebiliyor.
Akdeniz''in dalış merkezleri
Türkiye''deki ören yerlerinin sahillerinin tümü, dalışa kapalı. Bu tür yasak bölgelerde, dalış için özel izin gerekiyor. Dalış yapılabilir uygun yerler ise; İskenderun Arsuz bölgesi, Mersin civarı, Kız Kalesi, Anamur sahili, Alanya Kalesi civarı, Antalya, Kemer, Tekirova Üç Adalar, Kaş, Kalkan, Fethiye, Marmaris (Göcek 12 Adalar dalışa kapalı alan), Datça, Bodrum, Ayvalık, Dikili, Çanakkale ve Saroz şeklinde sıralanıyor.
Kilikya Aphrodisiası
Yeşilovacık Koyu''na en yakın antik kent Kilikya Aphrodisiası. Taşucu-Antalya yolu üzerinde 25. km''deki Işıklı''dan girişte 14 km içeride bulunuyor. İlk kilometreler toprak ama aldanmayın! Çünkü sonrası asfalt, hem de harika manzaralı. Bütün bu yolu millet pek de fazla tanınmayan Aphrodisias''ı görsün diye mi yapmışlar diye düşünürken, yolun sonunda geleceği önceden gören bir kooperatif siteyle karşılaşıyorum. İçinden geçilerek ulaşılan yarımadanın doğu kıyılarında, tabanı mozaiklerle kaplı dördüncü yüzyıla ait St. Panteleon adlı adlı kilise bulunuyor.
Antik taban mozaiği fotoğraflıyorum. Yarımadanın güney ve ortalarında M.Ö.12.yüzyıldan kalma sur duvarları, batı yönünde Şövalye evleri, kuzeyde nekropol ve kumsalda sarnıçlar bulunuyor. Aphrodisias''ın doğusunda Dana Adası olarak bilinen, kilise ve mezarların bulunduğu antik mezarların bulunduğu antik Pithyussa kenti yer alıyor. Yol boyunca dikkati çeken bir başka konu da kayalar oluyor. Deprem, enkaz, artçı kelimelerinden o kadar korkmuşum ki, tüm kayalara alıcı gözüyle bakıyorum. Gerçekten de fay hattı geçmeyen bu bölgede kayalar, protez diş gibi dikine çıkan ilginç bir yapıya sahip.
Göksu Deltası, Paradeniz Dalyanı, Saz Horozu
Gölleri, kumulları, kuş türleri, nadir bitkileri, Caretta Caretta ve Chelonia Mydas türü deniz kaplumbağalarıyla biyolojik çeşitlilik açısından çok zengin olan Göksu Deltası, ülkemizin önemli doğa harikalarından biri. Türkiye''de yaşayan 450 tür kuşun 334''ünü barındıran Göksu Deltası''nın sembolü, olan Saz Horozu, aile dayanışması açısından kuşlar dünyasında özel bir yere sahip. Bir yaşına gelen genç Saz Horozları, dünyaya yeni gelen yavruların beslenmesinde anne ve babalarına yardım ediyorlar.
Göksu Deltası''nın dinamik hareketler sonucu oluşmuş 390 hektarlık lagun olan Paradeniz Dalyanı, kefal, yılan balığı, levrek, dil, sivriburun ve mercana ev sahipliği yaparken; Göksu Nehri 260 km uzunluğu ile Seyhan ve Ceyhan''dan sonra Akdeniz''e dökülen önemli bir akarsu olarak dikkat çekiyor.
Çevrede gezilecek görülecek yerler...
ALAHAN MANASTIRI
Karaman Mersin karayolu üzerinde bulunan Alahan Manastırı denizden Torosların zirvesinde 1300 metre yükseklikte yer alıyor.16 yüzyıldır zamana direnen ve Tarasis adında bir rahip tarafından kurulan manastır 7-8. yüzyıllarda İstanbul''u fethetmeye giden Arap akıncılardan etkilenmesine rağmen yaşam ve işlevini sürdürebilmiş. Hıristiyan dininin Anadolu''da yaygınlaştırılması amacına hizmet eden manastırda insan eli ile oyulmuş keşiş hücreleri, mağara, büyük bazilika kapısı ve kapı üzerindeki işlemeler, kanatlı 5 melek görüntüsü ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
1955 yılında yabancı arkeologların kazı çalışmalarına başladığı Alahan Manastırında 17 yıl süren kazılar 1973 yılına dek sürdürülmüş. Prof. Gough''un bu çalışmalarıyla ortaya çıkarılan vaftizhanede bulunan kitabede mukaddes kurucu Tarasis''in yattığı belirtilen kayıtlara da rastlanmış. Alahan Manastır kompleksi içinde yer alan kilisenin, Anadolu''nun önemli mimari eserlerinden biri olduğunu ve klasik bazilika prensiplerinin mekan anlayışına uyum gösterdiği gözleniyor.
UZUNCABURÇ
Silifke ve çevresine gelen turistlerin önemli uğrak noktalarından biri olan Uzuncaburç Silifke''nin 30 km kuzeyinde denizden 1200 metre yükseklikteki çevresi ormanlarla kaplı bir yaylada yer alıyor. Asfalt bir yolla ulaşım imkanı bulunan ve Helenistik dönemde ismi "Olba" olan ören yerinde Zeus Tapınağı, 22 metre yükseklikteki bölgeye ismini veren 5 katlı burç, tiyatro, kaya mezarları, kutsal cadde, çeşme, şehir kapısı, devrilmiş vaziyette duran sayısız sütun, üzeri kabartma motiflerle işlenmiş taş örnekler gibi Helenistik, Roma, Bizans Dönemine ait çeşitli kalıntılar görülüyor. Ziyaretçiler, araçlarını park edip yazın en sıcak aylarında bile sahil kesimine oranla daha serin olan yayla havasında güneş altında fazla etkilenmeden antik alanı gezebiliyorlar.
DEMİRCİLİ ANIT MEZARLARI
Silifke- Kırobası- Uzuncaburç yolunun 7. km sinde antik ismi İmbriogon olan ören yerindeki Anıt Mezarları da görülecek eserler arasında bulunuyor.Demircili Köyü sınırları içindeki Anıt Mezarlar, M.S.2 ve 3. yüzyıla tarihleniyor. Yolun her iki yanında yer alan 5 anıt mezar güzergaha çok yakın olması nedeniyle rahatlıkla gezilebiliyor.( Ziyaretçiler zaman zaman çevrede bulunan çobanların koyun sürü köpeklerine karşı tedbirli olmalılar).
SİLİFKE ATATÜRK MÜZESİ
Silifke Saray Mahallesi 137. sokakta bulunan 6 no lu tarihi ev, Atatürk''ün Silifke''ye gelişleri sırasında konakladığı ev olarak önem kazanmış. Atatürk 27 ocak 1925 tarihinde önce Mersine geliyor. Çağdaş ve bilimsel amaçlı çiftlik kurma projesi nedeniyle yapılan incelemelerde kendisine Silifke''nin Tekir Köyünde uygun arazi olduğu belirtilmiş. Silifke''ye daha önce gelen ön ekibin yaptığı inceleme sonucu Hacı Hulusi Efendinin konağında konaklaması uygun görülüyor.
Konak 1974 yılında kamulaştırılarak Eski eserler ve müzeler müdürlüğünce onarılıyor. 1986 da başlayan Atatürk Evi düzenleme çalışmaları sonunda 1987 yılında müze ziyarete açılıyor. Müzenin alt katı İlçe kitaplığı olarak hizmet verirken üst katta Atatürk''ün kullanmış olduğu bazı eşyaları ve Silifke çevresinden derlenen etnografik eserler sergileniyor. Ahşap ağırlıklı eşyalarla döşenmiş olan ve yörede yaşayan kuşların motifleriyle süslü perdeler ile sıcak bir atmosfer sağlanmış olması ziyaretçilerin büyük beğenisini kazanıyor.
Özel not: Atatürk Evleri konulu kitap çalışması için bulunduğum Silifke Atatürk Evinde ilginç bir rastlantı olarak aynı tarihte ziyarete gelen evin son sahibi 72 yaşındaki Mevci Açıkbaş ile tanışmış ve röportaj yapma imkanı bulmuştum. Mevci bey evin 1905- 12 yılları arasında yapıldığını, iki katlı, yarı kagir binada Bağdadi mimari kullanıldığını, alt katta 5, üst katta 6 odalı olduğunu anlatmıştı.
İstimlak yoluyla Mevci Açıkbaş''tan alınıp Kültür Bakanlığına devredilen evin ilk sahibi Dede Hacı Hulusi 1931 de vefat edince ev babam Osman Sami Açıkbaş ve bana kaldı, ben evin bu şekilde 3. sahibi olmuştum dedi. Mevci Açıkbaş o günleri şöyle nakletmişti.
-Silifke''nin en güzel binasını tespit eden ön ekibin araştırması sonucu Atatürk''ün kalmasına en münasip görülen bu evde kalıyor. Atatürk''ün Silifke''ye gelişinde halk büyük sevgi, karşılama gösterisinde bulunuyor, bu sevgi ve isteklerinden dolayı Taş Köprüden eve kadar halı döşüyor. Atatürk yapılanları görünce kaldırın bunları diyor. Eve araba ile ulaşıyor. Evde emniyet tedbiri olarak kimse kalamıyor sadece dede Hacı Hulusi beye izin veriliyor, o kalabiliyor.
Atatürk için önce ön odayı hazırlamışlarsa da, bu odayı emniyetli bulmayan ön ekip görevlileri, şehre bakan kuzey odayı yatak odası yapmışlar. Evlerde o yıllarda panjur yok, gece poyraz çıkmış sürgülü olan pencere sallanıp ses yapmış, fakat Atatürk bunu bile etrafına söylememiş.
Her odasında dolap içinde banyo bulunan evin bahçesinde bir de turunç ağacı varmış, ağaç sonradan kırılmış ve yeniden çıkmış.
Mevci Bey Atatürk ile birkaç anıyı da şöyle dile getirmişti. Atatürk bir ara Ankara ile görüşmesi icap etmiş. P.T.T memuru aranmış, nöbeti bırakıp gitmiş olan memur bulunamamış. Atatürk sinirlenerek "burası mutasarrıflık olamaz ancak köy olur" diyor.
Atatürk''ün büyük dedesinin Ermenekli olduğu söyleniyor. Büyük dede Ermenek''ten Selanik''e gitmiş. Bu nedenle Atatürk babasının yaşadığını öğrendiği Taşeli Platosunda incelemelerde bulunmak ve çiftlik kurmak için çeşitli defalar yöreye gelmiş.
(Ermenek Belediye Başkanlığında konuyla ilgili incelemeler ve doküman bulunuyor.)
Çevrede gezilecek antik alanlar arasında, Kilikya Aphrodisias, Tırtar Akkale, İmirzili, Çatıören, Kanlı Divane, Ayatekla, Ayaş Kasabası, Silifke Müzesi, Kız Kalesi, Liman Kalesi, Cennet Cehennem, Astım Dilek Mağarası, Silifke Kalesi yer alıyor.
NE YENİR?
İstanbul çıkışından sonra Afyon ve Konya dışarıdan geçilince, yemek haliyle Toroslar''a kalıyor. Mut''a 38 km, Silifke''ye 110 km kala zirvede Sertavul Et Lokantası bulunuyor. Ustanın ismi Arslan. Usta yörenin dağ havasında, kekik otuyla beslenmiş körpe kuzuları bir gün dinlendirip sattığını söylüyor. Müşteriler K.Ereğli, Cumra, Hatta Mersin''den geliyor. Önce kızarmış ekmek, ardından bıçakla kesilir cinsten ağır bir yoğurt.
Türküsünde var, "Silifke''nin yoğurdu, Ah seni kimler doğurdu?" Sonra bir tabak kömür ateşinde pişirilmiş diş diş sarmısak ve küçük sivri biber. Haydaa ceza mı bu? Çok acı zehir zemberek. Limon, maydanoz, roka... Bir başka tabak ve iki kulaklı koca bir çukur sac içinde, dilim kesilmiş patatesler. Bunlar fırında pişirilmiş, üzerinde kömürde pirzola çok gibi görünsede, dağ havasıyla gidiyor. Yanında aroması yüksek ince öğütülmüş yayla kekiği. Veli Yılmaz''ın işletmesi, Sertavul yıl boyu açık.
Sertavul Et Lokantası
Tel: (324) 783 78 01
Ve sıra balığa geliyor... Silifke-Erdemli yolu, Ayaş Kasabası Kumburnu Adem Kara''nın işletmesi Çakıl Restaurant''da; günlük lahos, akya, çipura, kalamar gibi çeşitlerle, ızgara, tava, buğulama, ve tuzda kusursuz garnitürlerden oluşan spesiyaller bulunuyor. Kaya koruğu otu, soğan, sarmısak, limon ve maydanoz, hepsi yörenin. Yemek üstüne çay veya kahve ikramı, tabakta çiçeklerle yapılıyor. Kıvamında pişirilmiş balık, denize çakılı çıpa, hava netse karşıda Kıbrıs''ın silüeti, kıyıyı yalayan dalgalar ve çözülen iyot kokusu unutulur gibi değil...
Çakıl Restoran
Tel: 0324 522 22 01
Ama bir de "zahter" var. Hatay, Adana ve Mersin''de aktarlarda satılıyor ve kahvaltıda yeniyor. Silifke''de de var. Leblebi tozu, dövülüp toz haline getirilmiş karpuz çekirdeği, susam ve zahter adlı baharattan oluşan lezzetli, iştah açıcı bu karışım bir tabağa; has zeytinyağı da bir başka tabağa konuluyor. Köşe ekmeğinin içini açıyor, önce yağa bandırıyor, sonra da karışımı serpip kapatıyor ve yiyorsunuz.
yörede daha birçok lezzet var. Körpe etler, taze balıklar, dalından meyveler, zahter tozu, şalgm suyu, sarmısaklı acı roka, keçiboynuzu pekmezi, nar ekşisi, badem içi vs.
Keklik heykelli Silifke meydanından dönüp Mut yoluna çıkarken sağımızda Silifke Kalesini, solumuzda Silifke folklorcular heykelini bırakıp tırmanıyoruz. 25. km de Keben Köyü var, tam yeri Yarma Mevkii, yol kenarında bir de dükkân. Arife bacı katkı maddesi kullanmadan doğal nar ekşisi yapıyor. Şişelerle satıyor. Ekşi nardan yapılan nar ekşileri salataya lezzet katarken kollestrol şekeri de düşürüyor. Yörenin narı meşhur, tam zamanı Ekim ortası. Toroslar''dan toplanma iri yapraklı kekiklerinden de almalı, çay gibi demleyip içmeli, hele ikinci dem de renk de çıkıyor. Erik, Silifke aşılı Washington portakal ve de yemelik narlar lezzetli.
Kekikli, reyhanlı ayran
Yolun devamında kısa süre sonra bu defa Göksu manzaralı bir Danyal Ateş''in mola yeri kekik, reyhan, ceviz karışımı ile hazırlanan ayrandan mutlaka için. Lütfen bu lezzeti kaçırmayın. Bardaktan da içebilirsiniz ama size bakır kalaylı kuplu bir tas''a koyacaklar ayranı içinde bir de saplı küçük bir kepçe koyacaklar. Sol elinizle kulplu kabı tutup sağ elinizle küçük kaşık benzeri kepçeyi batırıp batırıp içiyorsunuz yazarken bile imrendim. Silifke Konya Karayolu 27. km Ortaören Köyü. Sıkma, Gözleme, Bazlama, Enişte Tatlısı, odun ateşinde çay.
Danyal Ateş, kartvizitini küçük bir kolonya şişesine yapıştırmış, isteyenlere plastik şişedeki kolonyayı veriyor. Düşünce ilginç, kolonyanın kokusu daha da ilginç!
NASIL GİDİLİR?
İstanbul otoyol çıkışı ve Bilecik Sapağı, Bilecik''e 13 km kala genişletilen rampanın asfaltlanmasıyla, kabus olmaktan kurtarılmış. Vites düşmeden Kütahya çevre yoluna sapılıyor. Afyon girişine gelince sola Konya''ya ve Konya çevre yoluyla Karaman''a devam ediliyor. Bu kez sıra Mersin istikameti ve Sertavul Geçidi''ne geliyor. Rakım 1650 metreden önce Mut ve deniz seviyesi sıfıra iniyor. Silifke Kalesi ve sağa yani batıya dönüp Anamur yönüne 35 km devamla, Yeşilovacık Koyu ve dalış merkezine ulaşılıyor.
NEREDE KALINIR?
Pinepark Tesisleri
Limon, portakal, muz ve çam ağaçlarıyla kaplı, en önemlisi de Aralık ayında bile üşümeden denize girilebilen bölgenin Yeşilovaık Koyu''nda otel ve Akdeniz evleri olmak üzere iki bölümden oluşan Pinepark tesisleri bulunuyor. Pinepark; Ekoparkı, spor tesisleri, dalış merkezi ve otel üniteleriyle hizmet veriyor.
Kilikya Otel
75 oda, restoran ve barlarıyla hizmet veriyor.
Tel: (0-324) 523 21 16
Admiral Hotel
63 oda, restoran ve barlarıyla konuk ağırlıyor.
Tel: (0-324) 523 25 18
Club & Hotel Barbarossa
Tel: (0-324) 523 23 64